Έκλεισα πρώτη συνεδρία με ψυχολόγο και δεν ξέρω τι να πω

Ξεκίνα από τον λόγο που έκλεισες τώρα, όχι υποχρεωτικά από την αρχή της ζωής σου

Μπορεί να σε έφερε ένα συγκεκριμένο γεγονός, μια δυσκολία που επαναλαμβάνεται ή το ότι δεν θέλεις πλέον να τα αντιμετωπίζεις όλα μόνος σου. Δεν χρειάζεται να επιλέξεις από πριν ποιο είναι το «πραγματικό» πρόβλημα. Μπορείς να περιγράψεις τι γνωρίζεις και να αφήσεις ανοιχτό ό,τι δεν καταλαβαίνεις.

«Τον τελευταίο καιρό δυσκολεύομαι στη δουλειά και μετά γυρίζω σπίτι χωρίς να μπορώ να ηρεμήσω. Δεν ξέρω πώς συνδέονται όλα αυτά. Αυτό με έκανε να κλείσω το ραντεβού».

Ξεχώρισε τρεις γραμμές: τι έγινε, πώς το βίωσες και τι ελπίζεις να σε βοηθήσει η συνεργασία να καταλάβεις ή να αλλάξεις. Για παράδειγμα, το «απέφυγα δύο συναντήσεις» περιγράφει πράξη· το «είμαι ανίκανος να σχετιστώ» είναι συμπέρασμα για τον εαυτό σου. Μπορείς να πεις και τα δύο, αναγνωρίζοντας ότι δεν είναι η ίδια πληροφορία.

Αν σε παρότρυνε άλλος να πας, πες και αυτό: «Μου το πρότεινε η αδελφή μου· εγώ δεν είμαι βέβαιος ακόμη τι ζητάω». Η αμφιβολία είναι κάτι που μπορείτε να συζητήσετε. Δεν χρειάζεται να παρουσιάσεις επιθυμία που δεν έχεις ούτε να αποδείξεις ότι η δυσκολία σου είναι αρκετά μεγάλη για να ακουστεί.

Κράτησε λίγες λέξεις, αν φοβάσαι ότι θα χαθεί το νήμα

Μια μικρή σημείωση μπορεί να λειτουργήσει ως αρχή, όχι ως εργασία που πρέπει να παραδώσεις. Δοκίμασε, μόνο αν σε βοηθά, να γράψεις:

• Τι με έκανε να κλείσω αυτό το ραντεβού τώρα.
• Μία πρόσφατη στιγμή που δείχνει τη δυσκολία μου.
• Τι θα ήθελα να είναι διαφορετικό στην καθημερινότητά μου.
• Τι με δυσκολεύει στο να μιλήσω εδώ.

Μπορείς να τη διαβάσεις ή να πεις «έφερα λίγες σημειώσεις γιατί φοβάμαι ότι θα ξεχάσω». Αν δεν έγραψες τίποτα, η συνάντηση μπορεί πάλι να αρχίσει. Το να ξαναδουλεύεις τη λίστα μέχρι να γίνει τέλεια ίσως προσθέτει μια απαίτηση εκεί που ήθελες απλώς να στηριχτείς.

Αν υπάρχει προηγούμενη συνεργασία με ειδικό ή αγωγή που λαμβάνεις, ενημέρωσε τον ψυχολόγο και ρώτησε τι πληροφορίες χρειάζεται. Μην αλλάξεις αγωγή για να «φανεί καλύτερα» τι σου συμβαίνει. Οι αποφάσεις για φάρμακα ανήκουν στον αρμόδιο γιατρό.

Το ότι δεν βρίσκεις λέξεις μπορεί να γίνει μέρος της κουβέντας

Αν σωπάσεις, μπορείς να πεις: «Τώρα μπλόκαρα. Μπορείτε να με βοηθήσετε με μια ερώτηση;». Αν η ερώτηση σου φαίνεται πολύ προσωπική, πες: «Δυσκολεύομαι να μιλήσω γι’ αυτό ακόμη. Γιατί χρειάζεται να το συζητήσουμε τώρα;». Δεν χρειάζεται να επινοήσεις μια απάντηση για να καλύψεις την αμηχανία.

Αν κλάψεις, ζήτησε λίγο χρόνο. Αν δεν κλάψεις ή μιλήσεις με ηρεμία, αυτό δεν ακυρώνει όσα σε δυσκολεύουν. Ο τρόπος που εμφανίζεται το συναίσθημά σου δεν είναι επίδοση στην πρώτη συνεδρία.

Μπορείς να μιλήσεις για μια δύσκολη εμπειρία αρχικά χωρίς όλες τις λεπτομέρειες: «Υπάρχει κάτι που με βαραίνει, αλλά δεν είμαι έτοιμος να το περιγράψω ολόκληρο». Συζήτησε με τον επαγγελματία πώς θα το πλησιάσετε. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, πες το καθαρά από την αρχή ώστε να ζητήσεις την κατάλληλη βοήθεια.

Το «Γιατί δυσκολεύομαι να ζητήσω βοήθεια;» αφορά το βήμα πριν από ένα αίτημα στήριξης. Εδώ το αίτημα έχει ήδη γίνει: χρειάζεσαι έναν τρόπο να ξεκινήσεις την επαγγελματική συνάντηση.

Ρώτησε πώς γίνεται η συνεργασία, πριν προσπαθήσεις να μαντέψεις

Δεν λειτουργούν όλες οι πρώτες συναντήσεις με τον ίδιο τρόπο. Ρώτησε τι περιλαμβάνει η σημερινή συνάντηση και ποια είναι η προσέγγιση του επαγγελματία. Μπορείς επίσης να ζητήσεις πληροφορίες για τα προσόντα και την άδεια άσκησης επαγγέλματος του ψυχολόγου, χωρίς να χρειάζεται να νιώθεις ότι τον εξετάζεις.

Χρήσιμες πρακτικές ερωτήσεις είναι: «Πόση ώρα διαρκεί η συνεδρία;», «Ποια είναι η αμοιβή και η διαδικασία ακύρωσης;», «Πώς αποφασίζουμε τη συχνότητα;», «Πώς συζητάμε αν κάτι δεν με βοηθά;». Αν το κόστος ή το ωράριο δεν σου ταιριάζουν, πες το τώρα και ρώτησε ποιες δυνατότητες υπάρχουν. Μια γενική υπόσχεση ότι «θα το βρούμε» χρειάζεται να γίνει συγκεκριμένη συνεννόηση.

Για το απόρρητο, ρώτησε: «Πώς προστατεύονται όσα λέω και σε ποιες περιπτώσεις υπάρχουν περιορισμοί;». Ζήτησε κατανοητή εξήγηση για σημειώσεις, αρχεία και τυχόν επικοινωνία με άλλους επαγγελματίες. Ο κώδικας δεοντολογίας του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων προβλέπει ενημέρωση για το απόρρητο και τους νόμιμους περιορισμούς του, καθώς και συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης. Μην αρκεστείς στην υπόθεση ότι γνωρίζεις ήδη τι ισχύει για τη δική σου περίπτωση.

Μετά τη συνάντηση, δες τη συνεργασία που πράγματι άρχισε

Δεν χρειάζεται να βγεις με άμεση ανακούφιση ή λύση για να θεωρηθεί ότι «πήγε σωστά». Κράτησε τι κατάφερες να πεις, τι έμεινε δύσκολο και αν κατάλαβες την προτεινόμενη συνέχεια. Ρώτησε τον επαγγελματία πώς θα ορίσετε και θα επανεξετάζετε τους στόχους της συνεργασίας.

Αν κάτι σε έκανε να νιώσεις άβολα, περιέγραψε το συγκεκριμένα: «Όταν με διακόψατε σε εκείνο το σημείο, δεν κατάλαβα τι χρειαζόταν να κάνω». Μια αρχική αμηχανία και μια συμπεριφορά που σε προσβάλλει δεν είναι το ίδιο. Δεν χρειάζεται να αγνοήσεις πίεση, υποτίμηση ή ανησυχία για την ιδιωτικότητά σου επειδή ήταν η πρώτη φορά. Μπορείς να ζητήσεις διευκρίνιση ή δεύτερη επαγγελματική γνώμη και να εξετάσεις άλλη συνεργασία.

Αν χρειάζεσαι βοήθεια τώρα, μην περιμένεις το προγραμματισμένο ραντεβού

Αν δεν μπορείς να μείνεις ασφαλής ή υπάρχει άμεσος κίνδυνος, αναζήτησε άμεση βοήθεια από υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και έναν ασφαλή άνθρωπο που μπορεί να είναι μαζί σου. Το άρθρο αφορά την έναρξη προγραμματισμένης συνεδρίας ενηλίκου· δεν αξιολογεί συμπτώματα, δεν κάνει διάγνωση και δεν σχεδιάζει θεραπεία.